शौनकचा कट्टा..

                                                                           पावसाने चांगलीच ओढ दिली होती. जुलैचा दुसरा आठवडा आला तरी म्हणावा तितका पाउस पडलेला नव्हता. सगळीकडे चिंतेचं वातावरण होतं. नुसतं घरात स्वस्थ बसून राहवत नव्हतं. दऱ्या-खोऱ्यात फिरण्याचे दिवस हे… " घरात काय बसून राहायचं? " अशा मनस्थितीतून जात असताना अचानक सर्वांच्या मनात आलं. चला राजगडावर. राजगड. १६४७ पासून सुरु झालेल्या  साम्राज्याच्या निर्मितीतील महत्वाचे साक्षीदार असणारे महाराजांचे आवडते किल्ले म्हणजे तोरणा, पुरंदर, रोहीडा, प्रतापगड आणि राजगड. 'गडांचा राजा, राजांचा गड' असं यथार्थ वर्णन राजगडाचं करण्यात येतं. स्वराज्याची पहिली राजधानी राजगड. नजर ठरत नाही अशा उत्तुंग उंचीवर असणारं जणू गरुडाचं घरट. बोलावं, ऐकावं, वाचावं तितकं कमी आहे असा हा राजगड. दुसऱ्या दिवशी सकाळी लवक...

                                                  इ. स. १५२६, १५५६ आणि १७६१ हि वर्ष मध्ययुगीन भारताचा इतिहास मुळातूनच बदलण्यास कारणीभूत ठरली. इतिहासाचे सर्व संदर्भ, इतिहासाची गणितंच बदलली या वर्षी. समरकंदचा निर्वासित सुलतान बाबर इब्राहीम लोदीचा पराभव करून मोंगल राजवंशाची स्थापना १५२६ या वर्षी करतो. मोंगल वंशाचा निर्वासित वंशज अकबर, बैराम खानच्या मदतीनं हेमूचा पराभव करून मोंगल राज्याची पुनर्स्थापना १५५६ या वर्षी करतो. हिंदुस्थानच्या रक्षणार्थ लाखभर मराठी लष्कर परकीय घुसखोर अहमदशहा अब्दालीविरुद्ध १७६१ साली जीवघेणा लढा देतात. या तिन्ही इतिहास बदलणाऱ्या लढाया झाल्या त्या पानिपतच्या परिसरात. पानिपतच्या त्या भूमीचं महत्व काही ओउरच आहे. दोन राजघराण्यांची स्थापना आणि ते राज्य वाचवण्यासाठी घनघोर लढाया झाल्या त्या याच भूमीवर. Alexander पासून अब्दालीपर्यंत हिंदुस्थानवर आक्रमणं व्हायची ती खैबरखिंड, पानिपत याच मार्गानं. अफगाणीस्तनातून, पंजाब मार्गे दिल्लीकडे सरकणारा ...

           गुलाबी थंडी. संध्याकाळची वेळ. वातावरणात  वेगळीच धुंदी होती. हजारोंचा जनसमुदाय कानात प्राण आणून बसलेला. एकाच ध्यासासाठी. स्वरांची आतषबाजी कानात साठवण्यासाठी. रमणबाग प्रशालेच्या मैदानावर होणाऱ्या सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सवासाठी. चार-पाच दिवस चालणारा हा महोत्सव स्वरांची पर्वणी असते.  महोत्सवाला आबालवृद्धांची अलोट गर्दी असते. आमच्यासारख्या तरुणाईचीही संख्या लक्षणीय असते. तिथे संगीतातले जाणकार येतात त्याचप्रमाणे आमच्यासारखे 'अ'जाणकारही येतात. शास्त्रीय संगीतातलं रागाचं नाव रागात अस्ताई, अंतरा वगैरे असतात यापलीकडे काहीही माहिती नसणारे आमच्यासारखे 'अ'जाणकार तिथे येतात ते फक्त गायकीतला गोडवा, ती नजाकत ऐकण्यासाठी.  शास्त्रीय घटक कळत नसले तरी ते ऐकायला छान वाटतात आणि डोक्यात काहीतरी स्ट्राईक होतं. बस्स!! एवढ्याचसाठी आम्ही तिथे जातो. यंदाच्या सवाई गंधर्व महोत्सवाच्या पहिल्या दिवशी पंडित संजीव अभ्यंकर-डॉ.  अश्विनी भिडे-देशपांडे यांची 'जसरंगी' मैफल, उस्ताद निशात खान यांची सतार आणि त्याला पंडित आनिन्दो चात्तार्जी यांची तबल्यावर साथ. आणि ...

                   गडांचा राजा…                      महाराष्ट्र. चांद्यापासून बांद्यापर्यंत पसरलेला, विविधतेनं नटलेला, विविध भाषा, विविध प्रकारची माणसं, विविध संस्कृती असणारा वैविध्यपूर्ण प्रदेश. इथे काय नाही? गोदावरी, कृष्णा-भीमेसारख्या नद्या कि ज्यांच्या काठाकाठाने इथली संस्कृती बहरली-फुलली. साक्षात भार्गवरामाने समुद्र मागे हटवून निर्माण केलेली कोकणची नितांतसुंदर भूमी. मायमराठीचा माहेरघर म्हणावा असा मराठवाड्याचा प्रदेश. समृद्ध वनांनी बहरलेली अशी विदर्भाची भूमी. इतकं सगळं असूनही आपल्या नितांतसुंदर आणि रौद्रभीषण अस्तित्व राखून या राष्ट्राभूमिचा खद पहारेकरी म्हणजे सह्याद्री. मराठेशाहीची मुहूर्तमेढ आपल्या अंगाखांद्यावर समर्थपणे रोवून घेणारा आणि अभिमानाने आजतागायत वागवणारा हा सह्याद्री. या महाराष्ट्र देशी चांद्यापासून-बांद्यापर्यंत ४०० हून अधिक गडकोट आहेत. त्यातले निम्म्याहून अधिक ह्या राकट, कणखर सह्याद्रीत आहेत. पुरंदर, राजगड, तोरणा, प्रतापगड, पन्हाळा, साल्हेर, हरिश्चंद्रगड…. कित...

                                                               लोकसभा निवडणुकीच्या रंगीत तालमी म्हणता येतील अशा कर्नाटक, मध्य प्रदेश, राजस्थान, छत्तीसगड आणि दिल्ली निवडणुका. त्यातही कर्नाटक आणि दिल्ली निवडणुका दोन्ही प्रमुख राष्ट्रीय पक्षांसाठी महत्वाच्या आहेत. सलग तिसरी टर्म दिल्लीचं मुख्यमंत्रीपद भोगणाऱ्या शीला दिक्षितांवर दिल्लीची जनता आणि त्यांच्याच पक्षातील लोक नाराज आहेत. दिल्ली महापलिका निवडणुकांमध्ये यश मिळवलेल्या भाजपसाठी दिल्लीत सत्ता स्थापणे हा कळीचा मुद्दा आहे. याउलट कर्नाटकात. भाजपला दक्षिणेतील राज्यात पहिल्यांदाच मिळालेली सत्ता टिकवण्याची धडपड करावी लागणार आहे. केंद्रात प्रचंड घोटाळ्यांची मालिका उभी करणाऱ्या सरकार विरोधात रान उठवणार्या भाजपच्या तोंडाला कर्नाटकातील खाण घोटाळ्यामुळे फेस आलेला आहे. मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगड मध्ये भाजपची प्रस्थापित सत्ता आहे....

                       महासत्तान्मागच सत्य                        १९३९ ते १९४५ अशी जवळजवळ सहा वर्ष, युरोप, आशिया, आणि अमेरिका असे तीन खंड, आणि कित्येक देशांमध्ये चाललेल्या भीषण महायुद्धानंतर आणि नाझी  जर्मनी, जपान यांच्या पतनानंतर उरलेल्या जागतिक महासत्ता म्हणजे एक भांडवलशाही अमेरिका आणि दुसरी साम्यवादी रशिया. या दोन धृवान्भोवती आणि धृवांमुळे जग विभागालं गेलं. जगाचं राजकारण या दोन धृवांपासून सुरु व्हावयाच आणि त्यांच्यापाशीच येउन संपायचं. त्या दोन देशांच्या आणि एकूणच जगाच्या जीवावर उठलेला तो शीतयुद्ध नामक कुरघोडीचा खेळ सगळ्या जगाचे नकाशे बदलून गेला. अमेरिकेचा पराकोटीचा साम्यवाद विरोध कित्येक राष्ट्रांना बर्बादिकडे घेऊन गेला. यात पोलंड आणि आता अफगाणिस्तानचा क्रमांक सर्वात वरचा आहे. सोव्हिएत युनियन च्या पंजात आलेले कित्येक देश  साम्यवादाच्या असंख्य त्रुटींचे शि...

                      नरेंद्र मोदी- गुजरातच्या विजयाचे शिल्पकार                           लोकप्रियता, मानसन्मान मिळवणं हि फार कठीण गोष्ट आहे. आयुष्यभरचे कष्ट, जिद्द यांच्या जोरावरच उत्तरायुष्यात लोकप्रियता लाभते. शून्यातून पुढे येउन राजकारणातलं, प्रशासनातलं उच्च पद मिळवणं यासाठी बेसुमार कष्टांची, ध्येयाच्या मागे हात धुवून लागण्याची आवश्यकता असते. Excellence, Brilliance, Honesty, Ethics या चार गोष्टींच्या मागे धावणाऱ्या माणसाच्या मागे लोकप्रियता धावत असते. याचंच एक उदाहरण म्हणजे नरेंद्र मोदी. विकासपुरुष म्हणून ओळखले जाणारे मोदी पंतप्रधानपदाचे संभाव्य उमेदवार मानले जातात. गुजरात राज्याला प्रादेशिक अस्मितेची आणि सर्वांगीण विकासाची हाक देअन्रे आणि ती बर्यापैकी पूर्ण करणारे मोदी आज सलग तिसर्यांदा गुजरात विधानसभेची निवडणूक जिंकले.                        सुमारे वर्षभरापासून आरोप-प्रत्यारोप आणि प्रचार...